Cứ tới dịp cuối năm, câu hỏi được công nhân trong các khu công nghiệp hỏi nhau nhiều nhất là: "Tết này có được nghỉ không, nghỉ mấy ngày, có lương không?" Với người làm xa quê, ngày nghỉ lễ, Tết không chỉ là chuyện tiền lương mà còn là chuyện có về quê được không, có kịp mua vé xe không, có được sum họp với gia đình không. Bài viết này trả lời đầy đủ: công nhân có được nghỉ lễ, Tết không, nghỉ bao nhiêu ngày, hưởng lương thế nào và trường hợp phải làm việc vào ngày lễ thì lương tính ra sao.

Làm công nhân có được nghỉ lễ Tết không? 11 ngày lễ hưởng nguyên lương và cách tính lương làm lễ

Cứ tới dịp cuối năm, câu hỏi được công nhân hỏi nhau nhiều nhất là Tết này có được nghỉ không. (Ảnh minh họa)

Công nhân có được nghỉ lễ, Tết không? Câu trả lời là CÓ

Theo Bộ luật Lao động 2019, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động — bao gồm cả công nhân trong khu công nghiệp — được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong các ngày lễ, Tết sau đây:

  • Tết Dương lịch: 1 ngày (ngày 1 tháng 1 dương lịch).
  • Tết Âm lịch: 5 ngày.
  • Ngày Chiến thắng: 1 ngày (ngày 30 tháng 4 dương lịch).
  • Ngày Quốc tế lao động: 1 ngày (ngày 1 tháng 5 dương lịch).
  • Ngày Quốc khánh: 2 ngày (ngày 2 tháng 9 dương lịch và 1 ngày liền kề trước hoặc sau).
  • Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương: 1 ngày (ngày 10 tháng 3 âm lịch).

Tổng cộng, công nhân được nghỉ 11 ngày lễ, Tết trong một năm và hưởng nguyên lương cả 11 ngày đó. Đây là quyền lợi bắt buộc theo luật, công ty không được cắt lương những ngày này và cũng không được bắt công nhân làm việc mà không trả thêm tiền làm thêm giờ ngày lễ.

Một điểm nhiều người chưa biết: lịch nghỉ Tết Âm lịch cụ thể hằng năm do Thủ tướng Chính phủ quyết định dựa trên đề xuất của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, nên số ngày nghỉ Tết thực tế có thể dài hơn 5 ngày nếu được hoán đổi ngày làm việc với ngày nghỉ hằng tuần. Ví dụ, nhiều năm công nhân được nghỉ Tết tới 7–9 ngày liên tục nhờ hoán đổi ngày làm việc. Vì vậy, tới gần Tết, bạn nên theo dõi thông báo lịch nghỉ chính thức của công ty mình thay vì chỉ nhớ con số 5 ngày.

Làm công nhân có được nghỉ lễ Tết không? 11 ngày lễ hưởng nguyên lương và cách tính lương làm lễ

Công nhân được nghỉ 11 ngày lễ, Tết mỗi năm và hưởng nguyên lương, gồm Tết Dương lịch, Tết Âm lịch, Giỗ Tổ, 30/4, 1/5 và Quốc khánh. (Ảnh minh họa)

Ngày lễ trùng ngày nghỉ hằng tuần thì sao?

Trường hợp ngày lễ, Tết trùng vào ngày nghỉ hằng tuần của bạn (thường là Chủ nhật, hoặc thứ Bảy với công ty áp dụng tuần làm việc 5 ngày), bạn được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. Ví dụ: Tết Dương lịch rơi vào Chủ nhật thì bạn được nghỉ bù vào thứ Hai và vẫn hưởng nguyên lương cả hai ngày.

Quy định nghỉ bù này áp dụng cho mọi ngày lễ trong danh sách 11 ngày trên. Nếu công ty không cho nghỉ bù mà vẫn tính ngày đó là ngày nghỉ hằng tuần bình thường thì công ty đang làm sai quy định, bạn có quyền phản ánh lên công đoàn cơ sở hoặc phòng nhân sự.

Phải làm việc vào ngày lễ, Tết thì lương tính thế nào?

Nhiều nhà máy chạy đơn hàng gấp, dây chuyền không dừng được nên công nhân vẫn phải làm việc vào ngày lễ, Tết. Trường hợp này, lương được tính như sau theo Bộ luật Lao động 2019:

  • Làm việc vào ngày lễ, Tết: hưởng ít nhất 300% tiền lương của ngày làm việc bình thường, chưa kể tiền lương của chính ngày lễ đó. Nói cách khác, tổng thu nhập của ngày làm lễ bằng 400% lương ngày thường (100% lương ngày lễ hưởng nguyên lương + 300% tiền làm thêm giờ ngày lễ).
  • Làm thêm giờ vào ngày lễ, Tết: ngoài mức 300% trên, nếu làm thêm giờ vào ban đêm ngày lễ thì còn được cộng thêm tiền làm thêm giờ vào ban đêm theo quy định.

Ví dụ cụ thể: lương ngày thường của bạn là 300.000 đồng/ngày. Nếu bạn làm việc vào ngày Tết Dương lịch, bạn được hưởng 300.000 đồng tiền lương ngày lễ + 900.000 đồng tiền làm thêm giờ ngày lễ (300% x 300.000 đồng), tổng cộng 1.200.000 đồng cho ngày làm việc đó.

Cách tính này giống nguyên tắc trong bài hướng dẫn cách tính lương tăng ca cho công nhân — làm thêm ngày thường 150%, ngày nghỉ hằng tuần 200%, ngày lễ, Tết 300%. Nếu bạn thấy bảng lương tháng có ngày lễ mà công ty chỉ trả lương như ngày thường thì hãy kiểm tra lại ngay, vì đó là khoản tiền bạn đang bị tính thiếu.

Lưu ý quan trọng: việc huy động công nhân làm việc vào ngày lễ, Tết phải có sự đồng ý của người lao động, công ty không được ép buộc. Nếu bạn không muốn làm lễ, bạn có quyền từ chối mà không bị kỷ luật hay trừ lương.

Công nhân thời vụ có được nghỉ lễ, Tết không?

Đây là câu hỏi của rất nhiều bạn làm thời vụ dịp cuối năm. Câu trả lời phụ thuộc vào loại hợp đồng bạn đang ký:

  • Ký hợp đồng lao động (dù là thời vụ, ngắn hạn): bạn được hưởng đầy đủ quyền nghỉ lễ, Tết hưởng nguyên lương như công nhân chính thức, tính theo số ngày lễ rơi vào thời gian hợp đồng còn hiệu lực. Ví dụ, bạn ký hợp đồng 2 tháng từ tháng 12 tới tháng 1 thì vẫn được nghỉ Tết Dương lịch hưởng nguyên lương.
  • Làm việc không có hợp đồng lao động: bạn không được pháp luật bảo vệ quyền nghỉ lễ hưởng lương, mọi chế độ do thỏa thuận miệng với người thuê. Đây là rủi ro lớn nhất của việc đi làm thời vụ không ký hợp đồng — bài về việc làm thời vụ cuối năm trong KCN: lương ngày, lương tuần và những lưu ý đã cảnh báo kỹ điểm này.

Vì vậy, dù làm thời vụ ngắn ngày, bạn cũng nên yêu cầu ký hợp đồng lao động bằng văn bản. Có hợp đồng thì ngày lễ mới chắc chắn được hưởng lương, và sau này nếu làm tốt, bạn còn có cơ hội được xét chuyển từ công nhân thời vụ sang chính thức thế nào để hưởng đầy đủ chế độ lâu dài.

Nghỉ Tết có được thưởng Tết không? Thưởng Tết khác lương tháng 13 thế nào?

Tiền thưởng Tết và lương tháng 13 là hai khoản khác nhau, nhiều công nhân hay nhầm lẫn:

  • Thưởng Tết: là khoản công ty thưởng cho người lao động nhân dịp Tết, mức thưởng do công ty quyết định dựa trên kết quả kinh doanh và quy chế thưởng của công ty. Pháp luật không bắt buộc công ty phải thưởng Tết, cũng không ấn định mức thưởng. Công nhân làm đủ năm thường được thưởng cao hơn người mới vào làm vài tháng.
  • Lương tháng 13: thực chất là khoản thưởng cuối năm mà nhiều công ty gọi là lương tháng 13, thường bằng 1 tháng lương cơ bản hoặc lương thỏa thuận, trả cho người lao động đã làm đủ 12 tháng trong năm. Người làm chưa đủ năm thường được tính theo tỷ lệ số tháng đã làm.

Hai khoản này có thể cùng tồn tại hoặc chỉ có một, tùy quy chế của từng công ty. Bạn có thể đọc thêm bài phân biệt chi tiết lương tháng 13 khác thưởng Tết thế nào và bài về thưởng tháng 13 và thưởng Tết cho công nhân để biết mình được nhận những khoản nào vào cuối năm và điều kiện nhận đủ là gì.

Điều kiện nhận đủ thưởng Tết thường gặp: làm việc đủ số tháng quy định trong năm, không nghỉ việc trước thời điểm chi trả, không vi phạm kỷ luật nặng. Nhiều công ty chi trả thưởng Tết trước Tết Âm lịch vài ngày, ai nghỉ việc trước ngày chi trả sẽ mất khoản này — hãy cân nhắc kỹ nếu bạn đang có ý định nghỉ việc ngay trước Tết.

Làm công nhân có được nghỉ lễ Tết không? 11 ngày lễ hưởng nguyên lương và cách tính lương làm lễ

Thưởng Tết và lương tháng 13 là hai khoản khác nhau, mức thưởng tùy quy chế từng công ty. (Ảnh minh họa)

Nghỉ phép năm dịp Tết: có được cộng dồn không?

Ngoài 11 ngày lễ, Tết hưởng nguyên lương, công nhân còn có ngày nghỉ phép năm: 12 ngày/năm với người làm đủ 12 tháng, tăng thêm 1 ngày sau mỗi 5 năm làm việc tại cùng một công ty, và nhiều hơn với người làm công việc nặng nhọc, độc hại. Bạn có thể xin nghỉ phép năm nối với kỳ nghỉ Tết để về quê dài ngày hơn, nếu công ty đồng ý và công việc cho phép.

Cách tính ngày phép và tiền phép chưa nghỉ đã được giải thích chi tiết trong bài nghỉ phép năm công nhân được bao nhiêu ngày — bạn nên đọc trước khi làm đơn xin nghỉ Tết để biết mình còn bao nhiêu ngày phép và có được trả tiền cho ngày phép chưa dùng hay không.

Lưu ý: phép năm phải xin trước và được quản lý duyệt, không phải cứ nộp đơn là được nghỉ. Dịp Tết là thời điểm nhiều người cùng xin nghỉ nên bạn nên nộp đơn sớm, ít nhất 2–3 tuần trước Tết, và thỏa thuận rõ ngày đi, ngày quay lại làm việc để tránh bị tính là nghỉ không phép.

Công nhân ở trọ xa quê: sắp xếp về Tết thế nào cho hợp lý?

Với lao động tỉnh xa, kỳ nghỉ Tết là dịp duy nhất trong năm được về quê dài ngày, nên việc sắp xếp cần tính trước:

  • Vé xe, vé tàu: đặt sớm từ đầu tháng Chạp để có vé và giá tốt, tránh chen chúc những ngày cận Tết. Nhiều khu công nghiệp có xe đưa đón công nhân về quê ăn Tết do công ty hoặc công đoàn tổ chức — hãy hỏi phòng nhân sự hoặc công đoàn từ sớm.
  • Trọ dịp Tết: nếu về quê cả kỳ nghỉ, hãy khóa phòng cẩn thận, gửi xe máy cho người quen trông hoặc gửi bãi xe có người trông, tắt hết điện nước để tránh chập cháy và tốn tiền điện. Tiền trọ tháng Tết vẫn phải trả đủ dù bạn về quê, trừ khi đã thỏa thuận khác với chủ trọ từ đầu — đây là một trong những điểm cần hỏi rõ khi thuê trọ gần KCN ngay từ lúc mới thuê.
  • Ngày quay lại làm việc: ghi nhớ đúng ngày công ty làm việc trở lại sau Tết. Đi làm muộn sau Tết mà không xin phép có thể bị tính là nghỉ không phép, ảnh hưởng tới chuyên cần và thưởng Tết.
  • Tiền ăn, tiền trọ tháng Tết: tháng có kỳ nghỉ Tết dài, thu nhập sẽ thấp hơn tháng thường vì ít ngày công và ít tăng ca. Bạn nên để dành từ trước một khoản để chi tiêu dịp Tết, đừng tiêu hết thưởng Tết rồi đầu năm lại chật vật.

Câu hỏi thường gặp về nghỉ lễ, Tết của công nhân

Công ty cho nghỉ lễ ít hơn 11 ngày thì có đúng luật không? — Không đúng. 11 ngày lễ, Tết hưởng nguyên lương là mức tối thiểu bắt buộc theo Bộ luật Lao động 2019, công ty không được cho nghỉ ít hơn. Công ty chỉ được cho nghỉ nhiều hơn, ví dụ nghỉ Tết 7–9 ngày nhờ hoán đổi ngày làm việc. Nếu công ty bạn cho nghỉ ít hơn 11 ngày mà không trả lương làm thêm giờ ngày lễ thì bạn có quyền phản ánh lên công đoàn hoặc phòng Lao động – Thương binh và Xã hội địa phương.

Nghỉ việc trước Tết thì có được thưởng Tết không? — Phụ thuộc vào quy chế thưởng của công ty và thời điểm bạn nghỉ việc. Hầu hết công ty quy định chỉ thưởng cho người còn làm việc tại thời điểm chi trả. Nếu bạn nghỉ việc trước ngày chi trả thưởng Tết thì thường sẽ không được nhận, dù đã làm việc gần đủ năm. Hãy kiểm tra quy chế thưởng của công ty trước khi quyết định thời điểm nghỉ việc.

Làm ca đêm vào đêm giao thừa thì tính lương thế nào? — Ca đêm giao thừa được tính là làm việc ngày lễ nếu ca làm rơi vào ngày lễ theo lịch. Tiền lương tính theo mức làm thêm giờ ngày lễ 300% cộng với phụ cấp ca đêm theo quy định của công ty. Bạn nên hỏi rõ phòng nhân sự cách tính ca đêm lễ, Tết của công ty mình vì mỗi công ty quy định giờ bắt đầu, kết thúc ca đêm khác nhau.

Ngày lễ có được tính vào phép năm không? — Không. Ngày lễ, Tết là ngày nghỉ riêng, không trừ vào ngày phép năm của bạn. Nếu kỳ nghỉ phép của bạn trùng với ngày lễ thì ngày lễ đó không tính là ngày phép, bạn được nghỉ thêm ngày phép khác bù vào.

Kết luận

Tóm lại, làm công nhân trong khu công nghiệp chắc chắn được nghỉ lễ, Tết: 11 ngày mỗi năm hưởng nguyên lương theo Bộ luật Lao động 2019, gồm Tết Dương lịch 1 ngày, Tết Âm lịch 5 ngày, Giỗ Tổ 1 ngày, 30/4 1 ngày, 1/5 1 ngày và Quốc khánh 2 ngày. Ngày lễ trùng ngày nghỉ hằng tuần được nghỉ bù, làm việc ngày lễ được hưởng tổng 400% lương ngày thường, và công ty không được ép bạn làm lễ. Thưởng Tết và lương tháng 13 là quyền lợi riêng theo quy chế công ty, không phải khoản luật bắt buộc. Điều quan trọng nhất: dù làm chính thức hay thời vụ, hãy ký hợp đồng lao động bằng văn bản thì mọi quyền lợi nghỉ lễ, thưởng Tết của bạn mới được đảm bảo. Với những bạn đang làm thời vụ dịp cuối năm, đây cũng là lúc tìm hiểu về cách chuyển từ công nhân thời vụ sang chính thức thế nào để sang năm mới có một công việc ổn định hơn.

Nguồn: Bộ luật Lao động 2019 (Điều 98, Điều 112, Điều 113). Các mức lương ví dụ trong bài chỉ mang tính minh họa.